Không có hệ thống nào kín, chỉ có kẻ không đào sâu đủ. Câu nói này tôi đã mang theo suốt 25 năm trong ngành, từ những ngày ICO 2017 cho đến nay. Hôm nay, tôi sẽ mổ xẻ một phát hiện mới: một lỗ hổng trong hợp đồng thông minh của giao thức XYZ, cho phép kẻ tấn công rút tiền vô hạn từ pool thanh khoản. Phát hiện này không đến từ audit bên thứ ba, mà từ việc tôi tự đào sâu mã nguồn sau khi thấy một giao dịch bất thường trên Etherscan.
Bối cảnh: XYZ là một giao thức DeFi cho vay cross-chain, ra mắt vào đầu năm 2024, huy động được 15 triệu USD từ các quỹ đầu tư mạo hiểm. Họ tuyên bố có hợp đồng thông minh đã được kiểm toán bởi hai công ty lớn. Tuy nhiên, như tôi thường nói: audit không phải là bảo hiểm. Chúng chỉ là một lớp kiểm tra, không thể phát hiện mọi lỗi logic, đặc biệt là những lỗi nằm ở tương tác giữa các module.
Phân tích cốt lõi: Tôi bắt đầu bằng cách theo dõi một giao dịch lạ: một địa chỉ ví mới tạo, không có lịch sử, đã vay 500 ETH từ pool XYZ mà không cần tài sản thế chấp đủ. Điều này đáng ngờ. Tôi clone mã nguồn mở của XYZ từ GitHub, kiểm tra hàm borrow() trong hợp đồng LendingPool.sol. Tại dòng 247, tôi thấy một điều kiện thiếu kiểm tra: require(amount <= maxBorrow, "Exceed limit"); nhưng maxBorrow được tính từ collateralValue * 0.8 - tỷ lệ chuẩn. Vấn đề nằm ở chỗ: collateralValue được cập nhật sau khi vay, không phải trước. Điều này cho phép kẻ tấn công gửi một lượng nhỏ tài sản thế chấp (ví dụ 1 ETH), vay ngay lập tức 0.8 ETH, sau đó lặp lại vòng lặp: gửi thêm 0.2 ETH, vay tiếp... Vì không có kiểm tra tổng dư nợ, kẻ tấn công có thể tạo ra một chuỗi giao dịch trong cùng một block để rút toàn bộ pool. Đây là lỗi “reentrancy” kiểu mới, kết hợp với thiếu kiểm tra trạng thái.
Tôi đã thử nghiệm mô phỏng trên môi trường Hardhat: chỉ cần 10 ETH ban đầu, sau 50 lần vay liên tiếp, có thể rút 500 ETH. Thực tế ngược đời: dự án đã được audit, nhưng lỗi này nằm ở logic nghiệp vụ, không phải lỗi cú pháp. Các auditor thường kiểm tra từng hàm riêng lẻ, không kiểm tra toàn bộ luồng giao dịch trong một block.
Phần contrarian: Một số người cho rằng lỗi này không nghiêm trọng vì cần nhiều block để thực hiện. Nhưng tôi chỉ ra rằng: với Flashbots và private mempool, kẻ tấn công có thể gói tất cả 50 giao dịch vào một block duy nhất, không bị front-run. Cross-chain: nơi kẻ tấn công chơi cờ ba chiều. Họ có thể vay trên chain A, deposit trên chain B, tạo ra sự chênh lệch về thời gian cập nhật trạng thái. Đây là điểm mù mà hầu hết các dự án cross-chain đều mắc phải.
Takeaway: Tôi đã báo cáo lỗi này cho đội ngũ XYZ qua kênh bug bounty. Họ phản hồi sau 48 giờ và xác nhận lỗi. Hiện tại, họ đã nâng cấp hợp đồng và khóa pool tạm thời. Từ Terra đến LUNA 2.0: bài toán đạo đức của on-chain. Liệu các auditor có trách nhiệm kiểm tra toàn bộ luồng hay chỉ kiểm tra từng phần? Câu hỏi này vẫn còn bỏ ngỏ. Nhưng tôi tin rằng: chỉ có những kẻ không đào sâu đủ mới cho rằng hệ thống là kín.