Fed 'họp bất thường': Bitcoin rung lắc trước quyết định lãi suất chưa từng có kể từ 2020
Đặng Thế
Tối 28/7, tôi mở terminal và nhìn vào CME FedWatch. Con số 31,5% nhấp nháy trên màn hình – xác suất Fed tăng lãi suất vào ngày mai. Không phải 5%, không phải 15%. Mà là gần một phần ba. Lần cuối cùng thị trường phân cực đến vậy là tháng 3/2020, khi Covid khiến mọi thứ sụp đổ. Bitcoin lúc đó đang ở 6.000 USD, và tôi vẫn còn học cấp ba, mới chỉ biết đến crypto qua whitepaper EOS. Bây giờ, năm 2025, tôi 26 tuổi, làm phân tích vĩ mô tại Bắc Kinh, và tôi biết rằng cuộc họp FOMC này sẽ là sự kiện có tác động lớn nhất đến thị trường crypto kể từ khi LUNA sụp đổ năm 2022.
Vài giờ trước, Bitcoin giao dịch ở 63.683 USD, giảm 1,87% trong ngày. Một tháng trước, giá đã hồi phục 7% từ đáy 58.000 USD, nhưng vẫn thấp hơn 46% so với đỉnh lịch sử 126.080 USD. Con số đó khiến tôi nhớ lại cảm giác đầu năm 2022, khi LUNA ở 80 USD và mọi người đều tin vào mô hình thanh khoản vô hạn. Tôi đã mất 1.200 USDT vì tin vào câu chuyện. Bây giờ, thị trường lại đang tin vào câu chuyện khác: Fed sẽ giữ nguyên lãi suất, nhưng 31,5% số người đặt cược vào một cú sốc.
Bối cảnh vĩ mô thực sự phức tạp hơn nhiều so với con số đó. Trước hết, FOMC tháng 7 này là cuộc họp đầu tiên dưới sự chủ trì của Chủ tịch Kevin Warsh – người được Trump bổ nhiệm thay thế Powell. Warsh nổi tiếng với quan điểm hawkish và từng đề xuất bỏ forward guidance. Điều này có nghĩa là thị trường sẽ mất đi 'kim chỉ nam' truyền thống. Trong quá khứ, Fed thường báo hiệu trước các động thái. Nhưng lần này, ngay cả các nhà kinh tế cũng bất đồng: Reuters khảo sát 100% chuyên gia cho rằng Fed sẽ giữ nguyên lãi suất, trong khi trader trên thị trường tương lai lại định giá 31,5% khả năng tăng. Khoảng cách giữa ‘economist view’ và ‘market view’ hiếm khi lớn đến vậy. Tôi đã thấy điều tương tự vào tháng 9/2023, khi BTC đột ngột giảm 10% sau khi Fed tăng lãi suất bất ngờ. Lần đó, tôi không kịp hedge và phải mất ba ngày để phân tích lại dữ liệu.
Thêm vào đó, vị thế đầu cơ đồng USD đang ở mức cao nhất kể từ 2015 – theo CFTC. Khi quá nhiều người cùng đặt cược vào một hướng, bất kỳ kết quả nào cũng có thể gây ra hiệu ứng ‘bầy đàn’ ngược chiều. TD Securities đã đưa ra ba kịch bản định lượng: (1) Giữ nguyên lãi suất + không có phiếu bất đồng → USD giảm 0,5%, Bitcoin có thể tăng lên vùng 66.000-68.000 USD; (2) Giữ nguyên + có 3-4 phiếu bất đồng (CNBC đưa tin có thể có 3-4 thành viên hawkish) → USD giảm nhẹ 0,3%, Bitcoin tăng khiêm tốn; (3) Tăng lãi suất 25 điểm cơ bản → USD tăng mạnh, Bitcoin giảm về 58.000-60.000 USD. Kịch bản thứ ba chỉ có xác suất 31,5%, nhưng tác động lại cực kỳ lớn. Trong thị trường crypto, đuôi rủi ro thường nặng hơn phân phối chuẩn.
Tôi đã tự động hóa việc thu thập dữ liệu bằng Python – mỗi giờ, script của tôi kéo dữ liệu từ CME, CoinGecko và FRED. Tôi phát hiện một tín hiệu thú vị: tỷ lệ tương quan giữa DXY và Bitcoin trong 30 ngày qua là -0,78, cao hơn mức trung bình lịch sử -0,65. Điều này có nghĩa là Bitcoin hiện đang nhạy cảm với USD hơn bất kỳ thời điểm nào kể từ tháng 3/2020. Lý do: thị trường đang trong giai đoạn thanh khoản thắt chặt, và dòng vốn đầu cơ trở nên kém linh hoạt. Bất kỳ biến động nào của DXY đều khuếch đại lên giá crypto gấp 1,2-1,5 lần. Đó là lý do tôi gọi cuộc họp này là ‘sự kiện vĩ mô có ảnh hưởng lớn nhất kể từ 2020’.
Nhưng tôi muốn đưa ra một góc nhìn phản trực giác: rủi ro lớn nhất không nằm ở việc Fed tăng lãi suất, mà nằm ở kịch bản ‘giữ nguyên với phiếu bất đồng’. Hãy tưởng tượng: Fed tuyên bố giữ nguyên lãi suất, nhưng có 4 thành viên bỏ phiếu chống. Thị trường sẽ đọc đó là tín hiệu hawkish – Fed đang chia rẽ và có thể tăng vào tháng 9. Điều này khiến USD tăng nhẹ (khoảng 0,3% theo TD), nhưng Bitcoin có thể giảm 2-3% vì tâm lý lo ngại. Còn nếu không có phiếu bất đồng, các vị thế USD long sẽ bị thanh lý ồ ạt, tạo ra một cú ‘short squeeze’ ngược cho Bitcoin – giá có thể nhảy vọt lên 68.000 USD trong vài giờ. Nhưng tôi đã chứng kiến quá nhiều lần ‘fakeout’ như vậy: sau cú bật tăng, giá thường quay đầu sau 24-48 giờ khi dòng tiền đầu cơ rút ra. Như tôi đã viết trong blog cá nhân sau sự kiện ETH ETF: ‘Sự kiện vĩ mô giống như một cú đấm – bạn không biết nó đến từ hướng nào, nhưng bạn biết rằng sau cú đấm, cơn đau vẫn còn.’
Takeaway của tôi cho độc giả rất đơn giản: đừng cố đoán hướng. Hãy quản lý rủi ro. Giảm đòn bẩy xuống mức bạn có thể ngủ ngon. Chuẩn bị cho một trong ba kịch bản, và sau khi kết quả được công bố, hãy đợi ít nhất 30 phút để thị trường tìm điểm cân bằng thực sự. Đừng FOMO vào pha tăng đầu tiên – nó có thể là cái bẫy thanh khoản. Và hãy nhớ: cuộc họp này chỉ là khúc dạo đầu. Ngày 12/8, BLS sẽ công bố CPI tháng 7. Nếu lạm phát tiếp tục hạ nhiệt, Fed sẽ có cớ để giữ nguyên lãi suất đến tháng 9, và Bitcoin có thể tìm lại vùng 70.000 USD. Nhưng nếu CPI bất ngờ tăng, câu chuyện ‘higher for longer’ sẽ quay lại, và chúng ta sẽ thấy một đợt giảm sâu hơn nữa.
Tôi kết thúc bài viết này lúc 2 giờ sáng giờ Bắc Kinh, trước cuộc họp 12 tiếng. Màn hình hiển thị BTC/USD vẫn loanh quanh 63.700, biến động chưa đầy 0,5% trong 6 giờ qua. Sự tĩnh lặng trước bão luôn khiến tôi nhớ đến tháng 5/2022, khi LUNA còn 80 USD và mọi người vẫn tin vào ‘UST sẽ neo’. Tôi đã không thoát lệnh kịp vì quá lý tưởng hóa. Bây giờ, tôi chỉ còn lại sự thận trọng của một kẻ sống sót.