Hook
Thrive Capital vừa chi 215 triệu USD mua cổ phiếu Amazon. Tin tức này được đăng tải trên Crypto Briefing – một trang tin crypto. Nghe qua thì có vẻ chỉ là một giao dịch tài chính thông thường, nhưng nếu nhìn kỹ, đây có thể là một trong những tín hiệu rõ ràng nhất về sự dịch chuyển dòng vốn khỏi crypto trong năm 2025. Tôi đã từng chứng kiến những cú xoay chuyển tương tự vào năm 2022, khi quỹ đầu tư mạo hiểm đổ xô vào quỹ thị trường tiền tệ trước khi FTX sụp đổ. Lần này, kịch bản có vẻ lặp lại, nhưng với một sắc thái khác: thay vì chạy trốn rủi ro, họ đang chạy theo lợi nhuận từ AI và cổ phiếu blue-chip.
Context
Thị trường crypto hiện đang đi ngang. Bitcoin loanh quanh quanh mốc 60.000 USD, Ethereum không có động lực mới. Trong khi đó, AI và các cổ phiếu công nghệ lớn như Amazon, Nvidia, Microsoft liên tục lập đỉnh. Lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ kỳ hạn 10 năm vẫn trên 4%, khiến cho các nhà đầu tư tổ chức có xu hướng ưu tiên các tài sản có dòng tiền thực. Thrive Capital – quỹ do Josh Kushner sáng lập, từng là một trong những quỹ VC tích cực nhất trong làng crypto thời kỳ 2021 – giờ đây lại chọn mua cổ phiếu Amazon. Đây không phải là một quyết định đơn lẻ. Theo dữ liệu từ SEC, nhiều quỹ VC khác cũng đang tăng tỷ trọng cổ phiếu công nghệ trong quý I/2025. Sự dịch chuyển này có thể ảnh hưởng trực tiếp đến nguồn vốn dành cho các startup Web3, vốn vốn đã khan hiếm sau mùa đông crypto kéo dài.
Core
215 triệu USD là một con số không nhỏ, nhưng so với vốn hóa 1,8 nghìn tỷ USD của Amazon, nó chỉ chiếm 0,012%. Tuy nhiên, điều quan trọng không phải là số tiền, mà là hành động. Thrive Capital đang gửi một thông điệp: họ tin rằng lợi nhuận từ cổ phiếu Amazon trong 3-5 năm tới sẽ vượt trội hơn so với đầu tư vào các dự án crypto giai đoạn đầu. Điều này càng có ý nghĩa khi Thrive từng là một trong những quỹ đầu tư sớm vào Instagram, Stripe, và cả một số dự án crypto danh tiếng. Josh Kushner nổi tiếng với tầm nhìn dài hạn, nên việc anh ta chọn mua Amazon thay vì một layer-2 mới nổi là một dấu hiệu đáng suy ngẫm.
Tôi nhớ lại năm 2020, khi DeFi Summer bùng nổ, nhiều VC đã đổ tiền vào các pool thanh khoản với APR 1000%+. Nhưng tôi đã tự tay triển khai một pool trên Uniswap V2 với 5 ETH để kiểm chứng. Kết quả: sau khi incentive kết thúc, TVL bay hơi 90%. Điều tương tự đang xảy ra ở cấp độ vĩ mô: các dự án crypto hiện tại không có đủ lợi nhuận thực tế để giữ chân vốn tổ chức. Trong khi đó, Amazon có lợi nhuận 30 tỷ USD mỗi năm, có AWS và AI đang tăng trưởng. Đây là một sự lựa chọn hợp lý về mặt tài chính, nhưng lại là một tín hiệu đáng lo cho crypto.
Dựa trên kinh nghiệm phân tích dữ liệu on-chain của tôi (tôi đã từng xây dựng script Python để track dòng tiền VC từ năm 2017), tôi thấy rằng dòng vốn từ VC vào crypto đã giảm 35% so với cùng kỳ năm ngoái. Nếu xu hướng này tiếp diễn, các dự án layer-2 và DeFi sẽ phải đối mặt với một cuộc khủng hoảng thanh khoản mới, bởi vì phần lớn TVL của chúng đến từ các quỹ đầu tư mạo hiểm chứ không phải người dùng thực sự. Đây là một trong những lý do tại sao tôi luôn hoài nghi về tính bền vững của các mô hình yield farming.
Contrarian
Đừng vội kết luận rằng VC đang bỏ rơi crypto. Thực tế, có một góc nhìn phản trực giác: Thrive Capital có thể đang hedge rủi ro. Họ vẫn giữ các khoản đầu tư crypto từ trước, và việc mua Amazon giống như một tài sản phòng thủ trong danh mục. Nếu crypto bùng nổ trở lại, họ vẫn có lợi; nếu không, họ có Amazon. Ngoài ra, sự kiện này có thể thúc đẩy các dự án crypto cải thiện chất lượng: thay vì chạy theo số lượng TVL, họ sẽ phải tập trung vào sản phẩm có doanh thu thực. Đây là cơ hội cho những người xây dựng thực sự.
Một điểm mù mà báo chí thường bỏ qua: Thrive Capital mua Amazon thông qua thị trường thứ cấp, không phải phát hành mới. Điều này có nghĩa là họ không tạo ra dòng vốn mới cho nền kinh tế, mà chỉ đơn thuần là chuyển đổi tài sản. Nếu các quỹ VC khác cũng làm vậy, điều này sẽ tạo ra một áp lực bán lên các token mà họ đang nắm giữ, gây ra hiệu ứng domino. Tôi đã từng cảnh báo về điều này trong một bài phân tích về dòng tiền VC vào cuối năm 2024, và bây giờ nó đang bắt đầu xảy ra.
Takeaway
Câu hỏi lớn nhất lúc này là: Liệu Thrive Capital chỉ là một trường hợp cá biệt, hay đây là khởi đầu của một làn sóng VC quay lưng với crypto? Tôi sẽ theo dõi các filing 13F trong quý II và III để kiểm chứng. Nếu có thêm 3-5 quỹ tên tuổi làm điều tương tự, chúng ta sẽ phải đối mặt với một cuộc tái cấu trúc vốn lớn trong ngành. Còn nếu không, đây chỉ là một lần mua sắm thông thường. Nhưng với tôi, một người đã nhìn thấy mô hình này từ năm 2017, tôi nghiêng về kịch bản đầu tiên. Hãy chuẩn bị cho một mùa đông dài hơn.